Akdeniz'de kayak: Saklıkent ve Davraz neler sunuyor?
Akdeniz deyince akla kayak gelmez. Ama Toroslar'daki iki merkez, Batı'nın klasiklerinden daha yüksek kotlarda çalışıyor.
· 3 dk okuma süresi
Veri ve yöntem
KayakMerkez Yayın Kurulu · · 3 dk okuma süresi
Kayak merkezleri genellikle toplam pist uzunluğuyla tanıtılır. Oysa bir merkezin gerçekte nasıl bir kayak sunduğunu anlatan daha iyi bir ölçüt vardır: düşey fark.
Bu yazıda düşey farkın ne olduğunu, nasıl hesaplandığını ve Türkiye'deki merkezlerde neyi gösterdiğini açıklıyoruz.
Düşey fark, bir kayak alanının en yüksek noktası ile en alçak noktası arasındaki kot farkıdır. Basit bir çıkarma işlemidir: zirve kotu eksi taban kotu.
Bu sitede düşey fark ayrı bir kaynaktan alınmaz; katalogdaki kot aralığından türetilir. Böylece tüm merkezler için aynı yöntemle hesaplanmış, birbiriyle kıyaslanabilir bir değer elde edilir.
Örneğin Erciyes 2.088 ile 3.346 metre arasında çalışıyor; düşey farkı 1.258 metre. Kartalkaya 1.898 ile 2.195 metre arasında; düşey farkı 297 metre.
Toplam pist uzunluğu, bir merkezdeki bütün pistlerin uzunluklarının toplamıdır. Yan yana dizilmiş on kısa pist de, tek bir uzun pist de aynı toplamı verebilir. Bu yüzden toplam uzunluk, tek bir inişin ne kadar sürdüğünü söylemez.
Düşey fark ise tam olarak bunu söyler: en uzun kesintisiz inişin potansiyelini. Düşey farkı büyük bir merkezde tesisle çıkıp uzun süre inebilirsiniz; küçük bir merkezde iniş kısa sürer ve tesiste daha çok zaman geçer.
Ayrıca düşey fark, bir merkezde ne kadar farklı kar koşulu yaşanabileceğini de gösterir. Bin metrelik bir fark, zirvede kış koşulları ve tabanda bahar karı demek olabilir.
Katalogda en büyük düşey farka sahip merkezler şunlar: Erciyes 1.258 metre, Ergan Dağı 1.220 metre ve Palandöken 992 metre. Bu üç merkez uzun iniş arayanlar için öne çıkar.
Ergan Dağı ilginç bir örnektir: pist uzunluğunda 9,4 kilometreyle küçük bir merkez, ama düşey farkta katalogda ikinci. Bu, toplam uzunluğa bakan bir karşılaştırmanın kaçıracağı bir bilgidir.
Diğer uçta ise Çambaşı (245 m), Ilgaz (260 m) ve Kartalkaya (297 m) gibi düşey farkı küçük merkezler var. Bu merkezler kısa ve tekrarlı inişlerle, özellikle yeni başlayanlar için uygun bir ortam sunar.
| Merkez | Kot aralığı | Düşey fark | Pist |
|---|---|---|---|
| Erciyes | 2.088–3.346 m | 1.258 m | 55,1 km |
| Ergan Dağı | 1.750–2.970 m | 1.220 m | 9,4 km |
| Palandöken | 2.148–3.140 m | 992 m | 43 km |
| Davraz | 1.650–2.394 m | 744 m | 19 km |
| Kartalkaya | 1.898–2.195 m | 297 m | 18,5 km |
İleri seviye bir kayakçıysanız ve uzun inişler arıyorsanız düşey farkı birinci ölçüt olarak kullanın. Pist uzunluğu ikinci planda kalabilir.
Yeni başlıyorsanız büyük bir düşey fark size doğrudan bir avantaj sağlamaz. Kısa, kontrollü inişler öğrenme sürecinde daha değerlidir.
Düşey farkı her zaman kot aralığıyla birlikte okuyun. Aynı düşey farka sahip iki merkezden tabanı daha yüksek olanı genellikle daha güvenilir kar sunar.
Düşey fark güçlü bir ölçüttür ama her şeyi anlatmaz. İki nokta arasındaki kot farkı, o iki nokta arasında kesintisiz kayılabilen bir pist olduğunu garanti etmez. Bazı merkezlerde en uzun iniş, düşey farkın yalnızca bir bölümünü kullanır.
Ayrıca düşey fark, eğimin dikliğini de göstermez. Aynı kot farkı uzun ve yumuşak bir pistle de, kısa ve dik bir pistle de aşılabilir. Bir merkezin zorluğunu anlamak için pist haritasına ve pist renklerine de bakmak gerekir.
Yine de katalogdaki merkezleri birbiriyle karşılaştırırken düşey fark, tek başına en bilgilendirici sayılardan biridir.
Zirve kotundan taban kotu çıkarılır. Bu sitede değer katalogdaki kot aralığından türetilir.
Erciyes, 1.258 metrelik düşey farkla katalogda birinci.
Tek bir inişin uzunluğunu düşey fark gösterir; toplam alanın büyüklüğünü pist uzunluğu. İkisi farklı soruların cevabıdır.
Akdeniz deyince akla kayak gelmez. Ama Toroslar'daki iki merkez, Batı'nın klasiklerinden daha yüksek kotlarda çalışıyor.
· 3 dk okuma süresi
İleri seviyede merkez seçmek, yeni başlayanınkinin tam tersidir: büyüklük, yükseklik ve düşey fark belirleyici olur.
· 3 dk okuma süresi
İkisi de yüksek, ikisi de büyük. Ama aralarındaki fark sanıldığı gibi büyüklükte değil, dağın nasıl kullanıldığında.
· 3 dk okuma süresi
Yazıda cevabını bulamadığınız bir şey varsa yazın ya da arayın.