Aynı merkez, üç sitede üç farklı sayı

En sık karşılaşılan tanım farkı bu. Öğrenme alanlarındaki yürüyen bantlar mekanik tesis mi, değil mi?

Somut örnek: Erciyes'in resmî kaynağı 19 mekanik tesis diyor. Bu sitenin kullandığı katalog 14 diyor. Aradaki beş, yürüyen bant. Resmî kaynak onları sayıyor, katalog yalnızca adlandırılmış mekanik hatları sayıyor.

İkisi de kendi tanımına göre doğru. Ama bu iki sayıyı aynı tabloya koyup sıralama yapmak yanlış: Erciyes'i 19 ile, başka bir merkezi 14'ün kullanıldığı yöntemle listelemek o merkezi haksız yere geride gösterir.

Nasıl tanınır: bir kaynak beklediğinizden birkaç birim yüksek tesis sayısı veriyorsa, öğrenme alanı bantlarını sayıyor olabilir.

Türkçe kaynaklarda pist uzunlukları sık sık uluslararası kayıtların yaklaşık iki katı çıkıyor. Kartepe için 21,2 km ile 42 km, iki değer de yaygın olarak dolaşıyor.

Tam iki katı olması dikkat çekici. En olası açıklama aynı pistlerin gidiş-dönüş sayılması ya da bir hesap hatasının kopyalanarak yayılması. Bunu kesin olarak doğrulayamadık, bu yüzden iddia olarak değil gözlem olarak yazıyoruz.

Nasıl tanınır: bir değer diğerinin tam iki katıysa ve kırılımı (kolay/orta/zor dağılımı) verilmiyorsa şüphelenin. Kırılımı olan ve kırılımın toplamı ana değeri veren sayı daha güvenilir — çünkü içinde tutarlı.

Pist sayısı, karşılaştırılamazlığın en uç örneği. Ortadan ikiye ayrılan bir yamaç bir pist mi iki pist mi? İki pisti birleştiren bir bağlantı yolu pist sayılır mı? Bir varyant ayrı pist mi?

Merkezler bunu farklı yanıtladığı için pist sayıları birbiriyle kıyaslanamaz. Aynı büyüklükteki iki merkez, yalnızca sayma yöntemi yüzünden 14 ve 22 gibi görünebilir.

Bu yüzden bu sitede pist sayısı hiç yayımlanmıyor. Karşılaştırılamayan bir sayıyı karşılaştırma tablosuna koymak, okuru yanlış kıyasa sürükler — tablonun dolu görünmesi işe yaradığı anlamına gelmez.

Nasıl tanınır: pist sayısı veren bir kaynak yöntemini açıklamıyorsa, o sayıyı başka bir kaynağınkiyle kıyaslamayın.

Yöntem aynı olsa bile zaman farkı sayıları ayırır. Bir merkeze yeni tesis eklendiğinde ya da bir bölüm kapandığında rakam değişir, ama eski rakamı tekrarlayan siteler bunu güncellemez.

İnternette dolaşan pek çok kayak merkezi verisi yıllar öncesine ait ve tarihi yazılmadığı için bunu anlamak mümkün değil.

Bu yüzden tarihsiz bir rakama güvenmeyin. Bu sitede her sayının yanında kaynağın son doğrulama tarihi bulunur ve otomatik denetim, tarih 180 günden eskiyse uyarı verir.

Üç soru, karşılaştığınız hemen her rakamı değerlendirmenizi sağlar.

Birincisi: bu sayı ne zaman ölçüldü? Tarih yoksa güvenmeyin.

İkincisi: yöntem yazılı mı? Bir kaynak neyi saydığını söylemiyorsa, o sayıyı başkasınınkiyle kıyaslamayın.

Üçüncüsü: sayı kendi içinde tutarlı mı? Kırılımı verilen ve kırılımın toplamı ana değeri veren bir rakam, kırılımsız tekrarlanan bir rakamdan çok daha güvenilir.

Yukarıdaki üç soruyu bu siteye de sormalısınız ve cevapları açık: kaynak adı ve doğrulama tarihi her sayfada yazıyor, yöntem ayrı bir sayfada anlatılıyor, ve kataloğun kendi içinde tutarlı olduğu otomatik denetimle her yayında doğrulanıyor.

Bir de sınırını söyleyelim: bu site tek bir kaynağa dayanıyor. Bunun riski, kaynağın sistematik olarak yanılması. Bunu sınamak için iki merkezin verisini bağımsız resmî kaynaklarla karşılaştırdık ve ikisi de birebir tuttu — küçük bir örneklem ama sıfırdan iyi ve sonucu açıkça yayımlıyoruz.

Elinizde bir merkez için birincil bir kaynak varsa yazın; hem doğrularız hem örneklemi büyütürüz.